Enflasyon Nedir, Nasıl Hesaplanıyor, Paramızı Nasıl Etkiliyor?

Ekonomik bir terim olan enflasyon, özellikle haberlerde sıkça kullanılmaktadır. Ülke ekonomisini yakından ilgilendiren enflasyon oranları, vatandaşlar tarafından sıkı takip edilmektedir. Fiyatlar genel düzeyindeki artışı ifade eden enflasyon, aynı zamanda sürekli ve hissedilir artışı tanımlamaktadır. Enflasyon nedir, nasıl hesaplanıyor, paramızı nasıl etkiliyor? Örnekle açıklamak gerekirse enflasyon; özellikleri değişmeyen bir malın, yıllar içerisinde fiyatının artması olarak ifade edilebilir.

Satın alma gücünü düşüren enflasyon bir nevi paranın değer kaybetmesidir. Yani; 5 TL ile alınan ürünlerin zaman içerisinde azalmasını ifade etmektedir. Tüketici açısından bakıldığında, olumsuz olarak görülen enflasyon ülke ekonomisi açısından gerekli bir durumu ifade etmektedir. Enflasyonun yerinde sabit kalması veya gerilemesi sanıldığının aksine olumsuz durumu ifade etmektedir. Sağlıklı olan belirli düzeylerde, küçük artışlarla varlığını sürdürmesidir.

Ülke Ekonomisi İçin Ilımlı Enflasyon Şart

Merkez bankası tarafından enflasyon aralığı belirlenmektedir. Rakamların bu aralığı geçmemesi, ekonomik alanda işlerin yolunda gittiğini göstermektedir. Ilımlı enflasyon olarak değerlendirilen enflasyon aralığı sınırları, aşağı ya da yukarı yönde aşıldığı takdirde ulusal para sistemi tehlikeye girmektedir.

Tüketici taleplerini karşılamaya yetmeyen üretim neticesinde ortaya çıkan, talep fazlalığından dolayı fiyatlarda artış yaşanmaktadır. Bu duruma; talep enflasyonu denilmektedir. Aşırı talebin neden olduğu bu enflasyonda, üretim arttırıcı önlemler ve talep azaltma yolu ile denge sağlanmaya çalışılmaktadır.

Ülke ekonomileri için ideal kabul edilen ılımlı enflasyondan beklenen, enflasyon oranının yıllık bazda yüzde 10’un üzerine çıkmamasıdır. Kısacası; tek haneli enflasyon ılımlı olarak nitelendirilmektedir. Gelişmiş ülkelerde ılımlı enflasyon oranları genel olarak yüzde 4’lerdedir.

Enflasyon fiyat hızlarına göre şu şekilde sınıflandırılmaktadır;

  • Aşırı Enflasyon; Yüksek veya dört nala enflasyon olarak tanımlanmaktadır. Enflasyon rakamları üç haneleri görmektedir.
  • Ilımlı Enflasyon; Ülke ekonomileri için ideal olan ılımlı enflasyonda yıllık oranlar yüzde 10’un altında gerçekleşmektedir.
  • Hiperenflasyon; Kısa aralıklarla gerçekleşen artışları ifade etmektedir. Genellikle piyasada ürün bulunmaz ancak para yoğunluğu söz konusudur.

Enflasyon, gelişim süreçlerine göre ise;

  • Gizli enflasyon
  • Açık enflasyon olarak ayrılmaktadır.

Enflasyon Nasıl Hesaplanır?

Temsili mallar yardımı ile hesaplanan enflasyonda, zaman içerisinde değişim gözlenmektedir. Tüketici fiyat endeksi ve üretici fiyat endeksi baz alınarak hesaplamaya gidilmektedir. Peki enflasyon nedir, nasıl hesaplanıyor, paramızı nasıl etkiliyor?

  • TÜFE’de, tüketim malları ve hizmetlerin hesaplaması yapılmaktadır. Tüketici açısından yaşanan değişim baz alınmaktadır.
  • ÜFE’de, durum tam tersi gerçekleşmektedir. Üretilen mal ve hizmetlerden oluşan endeks değişimlerini ifade etmektedir.

Enflasyonun Paraya Etkileri

Enflasyon artış hızının yüksek olması yani ılımlı enflasyon çizgisinin üzerine çıkılması, aynı para ile daha az mal satın alınması demektir. Bu durum para üzerinde olumsuz etki yapmaktadır. Paranın değeri azalmış olacağından vatandaş olumsuz etkilenmektedir. Bazı iktisatçılar enflasyon sebebini para arzının artmasına bağlarken, bazıları ise enflasyonun para arzı dışındaki faktörlerden kaynaklandığını düşünmektedir. İktisatçılar genelleme yapıldığında, enflasyonu her zaman parasal olgulara bağlamaktadırlar.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu