Çıban Çeşitleri Nelerdir ?

Çıban, vücutta oluşan farklı büyüklükteki irinli şişliklerdir. Genellikle sürtünme alanlarında, bakterilerin kıl köklerine girmesiyle oluşur. Bakteriler, kıl kökünde intihap oluştururlar. Bağışık sistemi zayıf olduğunda daha kolay yayılırlar. Bazen cerrahi müdahale gerektirebilir. Çıbanın oluşum nedeni bakterilerdir. Çıban oluşum şekillerine göre farklılık gösterir. Dilerseniz, çıban çeşitlerini ve özelliklerini inceleyelim :

  • ŞARK ÇIBANI : Halep çıbanı , Bağdat çıbanı , Diyarbakır çıbanı gibi farklı isimlerle de anılmaktadır. Belirli iklim bölgelerinde görülür. Dünya genelinde Akdeniz ve Ortadoğu’da sıkça görülür. Ülkemizde ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görülmektedir.  Şark çıbanı, “leishmania tropica” bakterisiyle vücuda bulaşır. Bazen doğrudan bazen de karasinek, sivrisinek ya da tatarcıkla insan derisine nüfus eder. Hastalık alın, burun, yanak, kol gibi vücudun açık yerlerinde görülür. Hastalık vücuda girdikten 1 yıl sonra kendiliğinden iz bırakmadan geçebilir ya da birkaç yıl sonra açık yara şeklini alarak iz bırakır. İnsan, yaşam süresi boyunca bir kez şark çıbanına yakalanır. Vücut ömür boyu bağışıklık kazanır.
  • KAN ÇIBANI; ter bezlerindeki ya da kıl köklerindeki iltihaplanmalardır.  Kan çıbanı “stafilokok” isimli mikro organizmanın vücuda girmesiyle oluşur. Özellikle ciltle kıyafetin temas ettiği sırt, ense, boyun gibi yerlerde görülür. Kaşıntıyla gelir ve kaşıntı artan bir acı halini alır. Bölge genişler, kızarır ve sertleşmeye başlar. Kan çıbanı olgunlaştıkça içindeki irin dışarıya akar. İrinin etrafa bulaşması engellenmelidir. Çünkü başka bölgelere de bulaşabilir. Kan çıbanı iyileşirken iz bırakabilir.
  • KALÇA ÇIBANI; zayıf bölgelerde kıl köklerindeki iltihaplı kan çıbanı oluşumlarıdır. Giysilerin ten ile temas ettiği kalça bölgesinde kırmızı ve şiş iltihaplı oluşumlardır. Çıbanın içindeki irin boşalınca ağrı da azalır. Bölgede iz kalır.
  • KÖR ÇIBAN; cilt hastalıkları içinde en yaygınıdır. Kıl köklerinde “stafilokok” isimli bakteri yayılır. Genelde sırt, ense, boyun gibi bölgelerde görülen ve uzun süre süren iltihaplı çıbandır. Enfeksiyon oluştukça şiş ve kırmızı irin oluşur. Zamanla irin kendiliğinden patlar. Etrafı mutlaka temiz tutulmalıdır, temiz elle müdahale edilmelidir. Bu aşamada dikkat edilmelidir. Kör çıbanın yayılma tehlikesi vardır. Kesinlikle patlatılmamalıdır. İrin kendiliğinden akınca yara kabuk bağlar ve iz bırakır. Diğer çıban türlerinden farklı olarak kör çıban kolayca irin toplamaz ve iyileşmesi daha da zaman alır.
  • GÖZ ÇIBANI (ARPAÇIK ); halk arasında arpacık olarak bilinen göz intihaplarıdır. Göz kapağındaki enfeksiyonlar göz kapağı kenarındaki “meibomian bezlerini” tıkayarak görev yapmasını engeller. Bu bezler gözlerin altında ve üstünde bulunarak gözün kurumasını engeller. Göz çıbanı, bu bezlerde enfeksiyon oluşturur. Gözde irinle dolan ağrılı, kırmızı, şişlikler oluşur. Bazen kendiliğinden patlar bazen de cerrahi müdahale gerektirir.
  • KARA ÇIBAN; “basilus antrasis “isimli bakteri kara çıbanın oluşum nedenidir. Şarbon, çoban çıbanı, antraks gibi farklı isimlerle bilinen bulaşıcı bir rahatsızlıktır. Meslek hastalığı olarak nitelendirilir. Otçul hayvanlar vasıtasıyla doğrudan temas veya bu hayvanların gıdalarıyla vücuda girer. Kan dolaşımına zarar vererek kanı zehirler. “Basil” deriden insan vücuduna geçer ve irinli, etrafı kara kabarcık- kara çıban- oluşturur. Hayvan ya da insanlar için ölümcül olabilir. Hastanın vefatından sonra vücut birkaç saatte kara bir renk alır. Hasta ve hastalıklı bçevre için gerekli tibbi takipler ve önlemler alınmalıdır.

Burun çıbanı, ense çıbanı, boyun çıbanı, genital çıban gibi farklı türler de mevcuttur. Çıbandan korunmak için bağışıklık sistemi güçlü tutulmalıdır. Düzensiz ve sağlıksız beslenmek, zararlı alışkanlıklar, aşırı kansızlık gibi olumsuzluklardan uzak durulmalıdır. Vücudunuzda herhangi bir sorun olduğunda mutlaka doktora gitmeli gerekli tedaviyi yapmalısınız.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu